Alireza Shojaei

بسط و توسعه اعتبار، یک عنصر اساسی در تجارت جهانی به شمار می‌رود که از آن به عنوان «خون حیات تجارت» که امکان فعالیت بدون آن امکان‌ناپذیر است، یاد می‌شود. مطابق آمارهای رسمی، بخش بزرگی از دارایی‌های شرکت‌ها براساس اعتبار شکل می‌گیرد.

اعتبار از آن رو حایز اهمیت است که به عنوان ابزار رقابت برای شرکت‌های تجاری عمل می‌کند. اصل رقابت‌پذیری به همان اندازه که در بحث قیمت، اهمیت دارد، در زمینه اعتبار نیز حیاتی است. علت این امر به وضعیت نقدینگی که اکثر شرکت‌ها به آن حساس هستند، بازمی‌گردد.

بدین دلیل نگاه شرکت‌های خریدار همیشه به دوره اعتباری است که فروشنده در اختیار وی قرار می‌دهد. همزمان با افزایش حجم معاملات اعتباری در تجارت بین‌الملل، بیمه اعتبار نیز از نقش حیاتی در چرخه تجارت برخوردار بوده و پشتیبانی بخش بزرگی از تجارت بین‌الملل را برعهده دارد. از طرفی، آسمان اقتصاد جهانی در سایه نااطمینانی‌های فزاینده ابری است و تحلیلگران از آغاز دور جدیدی از رکود و افزایش ریسک‌های اقتصادی در کشورهای توسعه‌یافته حرف می‌زنند. بدهی‌های دولتی در کشورهایی که سابقا به‌عنوان سالم‌ترین کشورها ازلحاظ اقتصادی شناخته می‌شدند، از تولیدناخالص داخلی آنها فراتر رفته و احتمال معوق شدن بدهی‌های آنها را بالا برده است.

جهانی شدن اقتصاد، مشکلات این کشورها را به هم گره زده و با معوق شدن بدهی‌های یک کشور، کشورهای بیشتری گرفتار خواهند شد. هر روز اخباری از کاهش درجه اعتباری کشورهای توسعه یافته توسط موسسات رتبه‌بندی اعتبار شنیده می‌شود و گردهمایی متوالی سران اروپا، قادر به بازکردن کلاف یونان نیست. اتحاد پولی اروپا و منطقه یورو با عدم بازپرداخت بدهی‌های یونان در معرض فروپاشی قرار می‌گیرد. جنبش‌های مردمی و بیداری اسلامی نیز شرایط نوین سیاسی را در کشورهای منطقه پدید آورده و ریسک‌های سیاسی این کشورها را افزایش داده است.

به‌طور خلاصه، ریسک‌های سیاسی و تجاری جهان در سطحی وسیع افزایش یافته و مخاطرات تجارت خارجی را متاثر ساخته است. در این میان، لزوم پوشش این ریسک‌ها بیش از پیش احساس می‌شود و نقش صندوق ضمانت صادرات ایران به عنوان ضربه‌گیر و تسهیل‌کننده تجارت خارجی بیش از پیش افزایش یافته است.

این امر باعث شد تا روزنامه «گسترش صنعت» با همکاری صندوق ضمانت صادرات، ویژه‌نامه مدیریت ریسک در تعاملات جهانی را با هدف معرفی بازارهای کم‌ریسک صادراتی و خدمات پوششی صندوق مذکور، جهت بهره‌برداری فعالان اقتصادی منتشر نماید.

ذی‌نفعان صندوق ضمانت صادرات، طیف وسیعی از صادرکنندگان کالا و خدمات، تولیدکنندگان، بانک‌های تجاری و توسعه‌ای و سرمایه‌گذاران ایرانی در خارج از کشور را دربرمی‌گیرد. ریسک‌های تحت پوشش این صندوق مجموعه وسیعی از ریسک‌های اعتباری، سیاسی و تجاری را شامل می‌شود که امنیت فعالیت اقتصادی ذی‌نفعان را تضمین می‌کند. صندوق ضمانت صادرات ایران با اتخاذ سیاست پوششی متناسب با هر کشور هدف، سعی در کنترل و مدیریت ریسک‌های پذیرفته شده دارد.

مجموعه اطلاعات تحلیلی که توسط مدیریت ریسک صندوق تولید می‌شود، حاوی گزارش‌های به‌روز و ارزنده‌ای در خصوص شرایط سیاسی و اقتصادی کشورهاست که در این ویژه‌نامه، چکیده اطلاعات ۲0 کشور منتخب که از نگاه صندوق نسبت به سایر کشورها کم‌ریسک‌تر محسوب می‌شوند، ارائه می‌گردد.

* سیدعلیرضا شجاعی- مشاور وزیر و سخنگوی وزارت صنعت، معدن و تجارت